Comunanza: bezienswaardigheden en wat te doen

Bezienswaardigheden in Comunanza

Het bezoek begint in het historische centrum, op de rechteroever van de Aso, en bij de hoofdkerk Santa Caterina d'Alessandria d'Egitto, een van de twee kerken die in 2023 bruikbaar waren. De kerk staat al in het kadaster van Ascoli van 1381 als kerk binnen het castrum. In de 19e eeuw werd ze in neoclassicistische stijl herbouwd, naar een ontwerp van de architect Pietro Maggi uit Ticino. De klokkentoren was oorspronkelijk een toren van het middeleeuwse castrum. Er zitten stenen in met oude symbolen van kloosterorden en gilden.

Het interieur heeft één beuk. Er zijn stucwerk en beelden van de kunstenaar Domenico Paci uit Ascoli en een kruisweg uit de 18e eeuw uit de school van de Carracci. Er hangen ook schilderijen van Giuseppe en Pierleone Ghezzi en van Antonio Mercurio Amorosi, waaronder een Madonna van Loreto. Boven de ingang, op een houten koorgalerij, staat het monumentale orgel met twee klavieren. Het kwam in de 19e eeuw uit de basiliek van Loreto naar Comunanza, toen de kerk werd herbouwd, en is in recente jaren herontdekt. Na meer dan dertig jaar stilte en zes jaar restauratie klinkt het weer. Volgens een plaatselijke overlevering heeft de jonge Mozart erop gespeeld.

In Palazzo Pascali zit het Museo Sistino voor religieuze kunst, met edelsmeedwerk en schilderijen. Tot de stukken horen het reliekschrijn van de heilige Ercolano (Sant'Ercolano) en een processiekruis uit de 18e eeuw. De Christus van dit kruis is uit de 15e eeuw en draagt de signatuur van de edelsmid Vannini uit Ascoli. In de oude kern staat ook de kerk San Francesco d'Assisi. Die is meer dan een halve eeuw gesloten geweest door zware schade aan de constructie, verergerd door de aardbeving van 2016. De heropening was gepland voor september 2026: controleer voor je bezoek of de kerk open is.

Buiten het centrum, in het gehucht Santa Maria, staat de kerk Santa Maria a Terme, de andere kerk die in 2023 bruikbaar was. Ze behoorde toe aan de benedictijner monniken van de abdij van Farfa: het hof van Santa Maria wordt al in 967 genoemd bij de privileges die keizer Otto I verleende. De oude naam, Santa Maria "de Teràmo", herinnert aan de Romeinse thermen van Novana. Het portaal heeft reliëfs met dieren en planten, die negatieve krachten moesten weren. Het interieur heeft één beuk, verdeeld in drie traveeën, met een tongewelf.

Sporen van Novana vind je op verschillende plekken in de gemeente:

• in het stadsdeel, de Romeinse thermen, opgegraven en in 2019 overdekt;
• in Colle Terme, een oven;
• in Santa Maria, een necropolis;
• in het historische centrum, resten van muren in opus caementicium, een kroonlijst van een tempel en een fragment van een kalkstenen nis;
• in het gehucht Gerosa, een Romeinse ezelsrugbrug over de Aso, op het tracé van de oude Via Salaria Gallica.

In de kersttijd organiseert het dorp een levende kerststal, die in 2019 aan zijn 42e editie toe was. De volledige beschrijving van elke plek staat op de pagina Comunanza: bezienswaardigheden.

Natuur en wandelpaden bij Comunanza

De belangrijkste natuurbestemming bij Comunanza is het Lago di Gerosa, een stuwmeer op 650 meter hoogte. Het is gevormd door de dam van Gerosa, ten zuidwesten van de hoofdplaats, en het water strekt zich uit over de gemeenten Comunanza, Montefortino en Montemonaco. Het meer ontstond in de jaren tachtig en wordt gevoed door de Aso. Op de bodem staan nog bomen en oude ruïnes, die niet zijn weggehaald voordat het bekken vol liep. Op het meer worden wedstrijden kanoën, zeilen en vissen gehouden. In de zomer zijn de kleine strandjes aan de oever druk bezocht, en er zijn ingerichte picknickplekken en speeltoestellen voor kinderen. De rechteroever is bebost en minder toegankelijk, maar geschikt voor wandelingen en nordic walking. In de bossen leven reeën, stekelvarkens en dassen. Op het water zie je futen die duiken om te vissen en trekeenden die er pauzeren.

Ten oosten van de hoofdplaats ligt een tweede meer, het Lago di Belloca, gevormd door de dam van Villa Pera.

Een makkelijke wandeling verbindt het Lago di Gerosa met de kerk Santa Maria Assunta in Polverina. De route loopt langs het meer en komt vlak bij de kerk van San Giorgio all'Isola, in de gemeente Montemonaco, een van de zeer zeldzame kerken met een torengevel. Bij Piantabete loopt een weggetje omhoog naar de kam met uitzicht over het dal van de Aso. De kerk van Polverina is uit de 13e eeuw en is een van de "Sette Sorelle" (zeven zusters), met uitzicht op de Sibillini. De route duurt ongeveer 2 uur en 30 minuten, met zo'n 250 meter hoogteverschil.

Comunanza is ook een etappeplaats van de Cammino Francescano della Marca, die uit Sarnano komt en verdergaat naar Venarotta. Vanaf het gemeentehuis loopt de route het historische centrum in over de brug over de Aso en langs het pleintje van Santa Caterina. Op de etappe naar Venarotta zijn er tot Palmiano geen fonteinen, dus neem voldoende water mee. Het uitzicht reikt van de Sibillini tot de Monti della Laga en de Gran Sasso. Controleer voor elke wandeling het weer, vooral in de winter.

Overnachten in Comunanza

Comunanza heeft accommodaties voor wie het dorp als uitvalsbasis wil gebruiken voor het Lago di Gerosa en het dal van de Aso. Wie de Cammino Francescano della Marca loopt, kan hier aan het eind van de etappe overnachten. Het overzicht van de accommodaties staat op de pagina Overnachten in Comunanza.

Eten in Comunanza

Het bekendste culinaire evenement van het dorp is de Festa delle Pro Loco nei Sibillini, die twee dagen duurt. Pro Loco's (lokale verenigingen) uit de provincies Ascoli Piceno en Fermo doen mee, en elk maakt een eigen menu met de typische gerechten van de eigen streek. De editie van 2024 werd in september gehouden. In 2026 kreeg het feest een speciale vermelding van de UNPLI voor het keurmerk "Sagra di Qualità". De eetgelegenheden van het dorp staan op de pagina Restaurants in Comunanza.

Streekproducten van Comunanza

In de loop van het jaar wijdt Comunanza feesten aan de producten van de eigen traditie, zoals de sagra van de kastanje en het polentafeest. De winkels en lokale producenten staan op de pagina Streekproducten en winkels in Comunanza.

Weer en bereikbaarheid van Comunanza

Comunanza heeft een Apennijns klimaat: de winters zijn streng en koud, met vaak sneeuw, en de zomers zijn warm. In het dal van de Aso is de luchtvochtigheid hoog, vooral in de herfst en de winter.

Met de auto kom je via de snelweg A14. Uit het noorden neem je de afslag Pedaso, rijd je door het dorp en neem je de SP 238 via Rubbianello, waarna je de borden naar Comunanza volgt. Uit het zuiden volg je San Benedetto del Tronto – Ascoli Piceno over de verbindingsweg RA11, daarna de SS 4 richting Rome en de SP 237 via Roccafluvione. Met de auto ben je van Ascoli Piceno in ongeveer 28 minuten in Comunanza.

Zonder auto neem je de trein tot het station van Pedaso en daarna de bussen van Start, die het dorp aandoen. Met de bus duurt de reis tussen Comunanza en Ascoli Piceno ongeveer 45 minuten. De luchthaven van Pescara ligt op ongeveer 115 km, die van Ancona-Falconara op ongeveer 120 km. Andere dorpen in de omgeving staan op de pagina De dorpen van de Monti Sibillini.