Flora en fauna in de Monti Sibillini

Flora en fauna van de Monti Sibillini: wat je moet weten

De begroeiing per hoogtezone. De voet van de Sibillini ligt gemiddeld op ongeveer 500 m hoogte. Tot ongeveer 1.000 m overheersen bossen van donzige eik, hopbeuk en pluimes. Hoger komt het beukenbos, eerst gemengd en dan zuiver, en vanaf ongeveer 1.400 m wordt de beuk dominant. De boomgrens ligt nu rond 1.700-1.750 m, ongeveer 100 m onder de oorspronkelijke, omdat er vroeger werd gekapt om weidegrond te krijgen. Boven het bos liggen struwelen van dwergjeneverbes en graslanden op grote hoogte. De zeer uitgestrekte secundaire graslanden worden gedomineerd door dravik.

De zeldzame planten van de weiden en puinhellingen. Op de weiden boven het bos groeien zeldzame soorten zoals de Apennijnse edelweiss, de Apennijnse gentiaan, Eugenia's viooltje, de Apennijnse genepi, de rotsalsem en de Apennijnse anemoon. Op de puinhellingen zie je de alpenleeuwenbek en de Apennijnse costolina, een composiet. De dwergwilg, die doorgaat voor de kleinste boom ter wereld, leeft op de grootste hoogten. Op de Pian Grande groeit bovendien Carex disticha, die hier een van zijn maar twee groeiplaatsen in Italië heeft. Orchideeën zijn een andere specialiteit van het park: er zijn ongeveer 37 soorten, waaronder de aapjesorchis en de bijenorchis. In het voorjaar trekken de hellingen ook honderden soorten vlinders aan.

De zoogdieren. De wolf leeft in het grootste deel van het binnengebied van het Park. Hij is echter erg schuw: je ziet hem moeilijk en alleen bij toeval. Er leven ook de wilde kat, de ree, het wild zwijn en het stekelvarken, dat zich pas sinds enkele decennia heeft verspreid en de warmste gebieden bewoont. Het edelhert en de Apennijnse gems zijn teruggekeerd dankzij herintroductieprojecten. Voor de gems is in Bolognola een dierenverblijf aangelegd en sinds 2008 worden dieren in het wild uitgezet. Meer over de meest geliefde soorten lees je op de pagina over de dieren in het Nationaal Park Monti Sibillini.

Vogels en reptielen. De steenarend is na de oprichting van het park weer gaan broeden, ook in gebieden die hij jarenlang had verlaten. Andere roofvogels zijn de slechtvalk, de havik en de sperwer. Ook de oehoe en de steenpatrijs komen voor. Op de rotswanden zie je vaak de alpenkauw en de alpenkraai, terwijl de sneeuwvink en de rotskruiper in andere omgevingen leven. Bij de reptielen valt de Orsini's adder op, die in de Sibillini de noordgrens van zijn verspreiding in Italië bereikt. Hij leeft op droge graslanden met dwergjeneverbes, tot op de hoogste toppen. Bij de amfibieën leeft de zeldzame Apennijnse geelbuikvuurpad, die korter is dan 6 cm.

De chirocefalo van het Lago di Pilato. Het Lago di Pilato is het enige natuurlijke meer van Le Marche. Er leeft de chirocefalo del Marchesoni, een rood kreeftachtig diertje van 9-12 millimeter dat ondersteboven zwemt. Het is een endemische soort: hij komt nergens anders voor. Zijn aanwezigheid hangt samen met de gletsjerketeldalen van de Monte Vettore, en de pagina over de meren in de Monti Sibillini beschrijft de omgeving waarin hij leeft.

Flora en fauna van de Monti Sibillini: de beste seizoenen om ze te zien

Voorjaar: wilde bloemen en orchideeën. De eerste bloei komt veel eerder dan de zomerse bloei. In het voorjaar bloeien de wilde planten, terwijl er nog geen linzenvelden zijn, omdat er meestal in april wordt gezaaid. In de Pantani di Accumoli valt de wilde bloei tussen de laatste week van april en mei. Begin mei bloeien de wilde orchideeën op de weiden van Ragnolo, aan de noordkant. In de omgeving van Castelluccio is in het late voorjaar ook de bloei van bergtulpen gemeld. Een van de paden die bekendstaan om de voorjaarsbloemen is het pad E13.

De Pian Grande di Castelluccio is een uitgestrekte hoogvlakte van tektonische oorsprong, op grote hoogte. Tussen mei en juli kleurt hij door de linzen en tientallen soorten wilde bloemen, zoals klaprozen en korenbloemen. De intensiefste periode loopt ongeveer van half juni tot half juli. Volgens het Park valt de volle bloei meestal in de laatste week van juni, maar dat hangt af van het weer en kan meerdere dagen eerder of later zijn. Geen enkele voorspelling is dus zeker, en niet de hele vlakte bloeit tegelijk. Details en kalenders staan op de pagina over de bloei van Castelluccio.

Grote hoogte. Op de weiden bij de toppen bloeien tussen mei en juli de Apennijnse gentiaan, krokussen en verschillende wilde orchideeën.

Herfst en winter. In de herfst verkleuren de bossen. Op een pad richting Montefortino ga je van het groen van steeneiken en beuken naar het scharlakenrood van de pruikenboom en het oranje van de esdoorns. Voor de periodes en routes kijk je het best op de pagina over de herfstkleuren in de Monti Sibillini. In de winter vind je op de besneeuwde grond heel vaak pootafdrukken en sporen van de wolf, ook al blijft het dier moeilijk te zien.

Flora en fauna van de Monti Sibillini: praktische tips

Houd je aan de regels van het Park. Het Park vraagt je altijd op de paden te blijven, lawaai te vermijden en in kleine groepen te lopen. Het vraagt je geen bloemen, vruchten of stenen te plukken of mee te nemen en geen afval achter te laten, ook geen biologisch afbreekbaar of organisch afval zoals etensresten. Kamperen buiten de ingerichte terreinen is niet toegestaan. Dat geldt ook voor de bloei: op de akkers van Castelluccio mag je niet lopen.

Wat doe je als je een dier ziet. Als je een dier ziet, blijf dan stil en roerloos staan: de ontmoeting duurt dan langer. Er zijn geen routes die garanderen dat je een wolf ziet, dus reken liever op de sporen, vooral in de winter. Langs de paden kun je ook de Orsini's adder tegenkomen, dus let goed op waar je je voeten zet.

Honden. In zone A, het strikte natuurreservaat, mogen honden niet komen, behalve aangelijnd op de officiële wandelroutes waar ze zijn toegestaan. In de rest van het gebied en op de officiële routes moeten ze aangelijnd zijn. Ze zijn niet toegestaan, ook niet aangelijnd, op de routes E6 (van de Rifugio del Fargno naar de boerderij Ara del Re), E8 (Monte Bove), E15 (Forca di Presta, Vettore, Colle di Montegallo) en E17 (van de Capanna Ghezzi naar Foce di Montemonaco). Borden bij de beginpunten geven de regels van elke route aan; controleer ze voor je vertrekt.

Lago di Pilato. De chirocefalo legt zijn eitjes langs de oevers. Daarom ga je alleen aan de kant onder de Cima del Redentore naar het meer toe en bekijk je het diertje alleen daar.

Weekend en verkeer in Castelluccio. Wie de bloei met minder drukte wil zien, kan een doordeweekse dag kiezen. Vroeger was Castelluccio op de drukste zondagen van de bloei niet toegankelijk voor auto's en campers: in 2024 bijvoorbeeld op 16, 23 en 30 juni en op 7 juli. Wie zijn bezoek plant, controleert elk jaar het verkeersplan. Het mooiste licht is er vroeg in de ochtend en bij zonsondergang. Om je bezoek aan te vullen beschrijft de pagina over de hoogvlaktes in de Monti Sibillini de andere hoogvlakten, en het algemene overzicht staat op de pagina over de natuur van de Monti Sibillini.