Monte Vettore: hoe kom je er en welke wandelpaden

Waar ligt de Monte Vettore

De Monte Vettore ligt in de Apennijnen van Umbrië en Le Marche, op de grens tussen Umbrië en Le Marche, binnen het Nationaal Park Monti Sibillini.

De Vettore-groep heeft drie flanken, elk in een andere gemeente: de westflank hoort bij Norcia, in Umbrië, de zuidflank bij Arquata del Tronto en de oostflank bij Montegallo, in Le Marche. Van bovenaf gezien heeft het massief de vorm van een "U". Van west naar oost omvat het de Quarto San Lorenzo, de Cima del Redentore (2.448 m) met de uitloper van de Pizzo del Diavolo (2.410 m), de Cima del Lago (2.422 m), de Monte Vettoretto, de Vettore en de Monte Torrone (2.117 m). De noordwestkam sluit aan op de andere toppen van de Sibillini en vormt de waterscheiding tussen de Tyrreense en de Adriatische Zee. In het noorden scheidt de Valle dell'Aso de groep van de rest van de keten. In het midden van de "U", in een gletsjerketel aan de voet van de top, ligt het Lago di Pilato.

Geologisch is de Vettore een kalksteenmassief van de Umbrisch-Marchigiaanse reeks. De zichtbare gesteenten stammen vooral uit het Jura en bevatten veel fossielen van ammonieten en slakken. De noordflanken zijn gevormd door de ijstijden van het Kwartair. In het westen hebben breuken juist laagten doen ontstaan, zoals de Piani di Castelluccio.

Hoe kom je bij de Monte Vettore

Voor de klim naar de Monte Vettore vertrek je meestal vanaf de pas Forca di Presta, op 1.536 meter hoogte in de gemeente Arquata del Tronto. De pas is alleen bereikbaar met de auto of een ander eigen vervoermiddel, want geen enkele gewone openbaarvervoerlijn komt er. Forca di Presta bereik je vanuit Pretare, vanuit Castelluccio di Norcia of vanuit Balzo di Montegallo, over de provinciale weg die de kant van de Sibillini in Le Marche met de Umbrische kant verbindt.

Vanuit Le Marche vertrek je in Ascoli Piceno (op ongeveer 40 km van de pas) en volg je de rijksweg 4 Salaria richting Rome, voorbij Acquasanta Terme. Ter hoogte van het gehucht Trisungo verlaat je de Salaria en rijd je omhoog naar Borgo di Arquata, daarna door Piedilama en Pretare. Na ongeveer 6 km kom je bij een afslag naar links die naar Forca di Presta leidt: het mooiste stuk, ongeveer 7 km lang. Met de auto ligt Arquata op ongeveer 20 minuten van de pas.

Vanuit Umbrië rijd je van Norcia omhoog naar de Piani di Castelluccio: ongeveer 28 km, een minuut of veertig. Daarna steek je de vlakte over en klim je naar Forca di Presta, op ongeveer 10 minuten rijden van Castelluccio. In totaal ben je van Norcia naar de pas een minuut of vijftig onderweg.

De oostflank bereik je vanuit Colle di Montegallo, een gehucht bij Balzo di Montegallo (ongeveer 30 km van Ascoli). Vanuit Colle loop je naar de kerk van Santa Maria in Pantano.

In de winter hebben sneeuw en ijs het voor het zeggen op Forca di Presta. De weg kan een paar uur of dagen dicht zijn, of winterbanden of sneeuwkettingen aan boord vereisen.

Wandelroutes en wandelingen naar de Monte Vettore

Twee wandelpaden leiden naar de top van de Monte Vettore: pad 101, dat bij Forca di Presta begint, en pad 131, dat begint bij de kerk van Santa Maria in Pantano, bij Colle di Montegallo.

Pad 101 vanaf Forca di Presta. Dit is de kortste en meest gelopen wandelroute naar de Monte Vettore. Pad 101 begint recht tegenover de wegkruising op de pas en klimt over de kam van de Vettoretto, met uitzicht op de vlakte van Castelluccio. Onderweg kom je langs het kruis voor Tito Zilioli, de alpinist uit Ascoli die op 30 maart 1958 op de Vettore omkwam. Na meer dan 700 meter hoogteverschil over ongeveer 4 km kom je bij de bivakhut Tito Zilioli, op de Sella delle Ciaule. Vandaar rest het laatste stuk klimmen naar de top. Samengevat:

• hoogteverschil: ongeveer 940 m;
• lengte heen en terug: ongeveer 10 km;
• duur: 2,5-3 uur omhoog, ongeveer 5 uur heen en terug, pauzes niet meegerekend;
• moeilijkheidsgraad: E (bergwandeling).

Pad 101 heeft geen bomen of bronnen en ligt altijd in de zon. Sommige stukken zijn erg steil en glad, en het weer op de Vettore kan snel omslaan. Je hebt dus wandelschoenen en een flinke voorraad water nodig.

De oude stenen berghut, gebouwd in 1960, is beschadigd door de aardbeving van 2016. Op dezelfde plek, op ongeveer 2.240 meter hoogte, is in augustus 2021 een nieuwe bivakhut geopend, eigendom van de CAI-afdeling van Ascoli Piceno. De enige voorziening is elektriciteit van zonnepanelen: er is geen stromend water en geen toilet. De bivakhut heeft twee ruimtes: een noodruimte die altijd toegankelijk is, en een afgesloten ruimte die alleen CAI-leden kunnen reserveren.

Pad 131 vanaf Santa Maria in Pantano. Dit is een langere en zwaardere route over de oostflank. Vanuit Colle loop je naar de kerk van Santa Maria in Pantano, die bij de aardbeving van 2016 grotendeels is ingestort, en verder naar de Fonte del Pastore, op ongeveer 1.525 meter. Het pad steekt dan de hele oost-noordoostflank van de Vettore over, loopt onder de Sassone door en komt op de kam uit. De ronde is ongeveer 15,5 km lang, met veel hoogteverschil, en kost 7-8 uur lopen. Ze heeft graad EE, dat wil zeggen voor ervaren wandelaars. Met sneeuw vragen de traverses bij de Sassone en de fosso del Grande Imbuto aandacht en voorbereiding. Vanaf de kam kun je een ronde maken: richting Il Pizzo of, met pad 132, over de kam van de Sasso d'Andrè en de Monte Torrone.

Alpinisme. De grote zuidoostwand van de Vettore trekt ook alpinisten. De eerste route, de Marsili-Trentini-Cicchetti, dateert uit 1928 (1.000 m, III+). Daarna is de nog directere Bachetti-Spinelli geopend (1.000 m, III). Op de Scoglio dell'Aquila ligt de klassieke Florio-Capponi, over de zuidoostgraat (200 m, IV).

Wanneer ga je naar de Monte Vettore

De Monte Vettore wordt het hele jaar bezocht, maar elk seizoen verandert de ervaring en de moeilijkheid. Pad 101 kun je in alle seizoenen lopen. In de zomer vertrek je het best in de koele ochtenduren, want het pad heeft nergens schaduw.

In de winter kunnen sneeuw en ijs de weg naar Forca di Presta afsluiten. De routes op de zuidoostwand worden dan zeer zware beklimmingen, die ook in het koude seizoen interessant zijn. Als in mei het voorjaar komt, begint de sneeuw te smelten en loopt het Lago di Pilato weer vol. Is het nog koud, dan kun je om bij het meer te komen stijgijzers en een pickel nodig hebben.

Na de aardbeving van 2016 gelden voor sommige paden en toegangen, vooral naar het Lago di Pilato, verordeningen die kunnen veranderen. Controleer daarom voor vertrek de staat van de paden en de weg via de kanalen van het Nationaal Park Monti Sibillini, de gemeente Arquata del Tronto en de CAI, en bekijk het weer.

Wat te zien bij de Monte Vettore

Het Lago di Pilato. Het Lago di Pilato ligt op 1.941 meter, bovenin de Valle dell'Aso, onder de wand van de Pizzo del Diavolo. Het is een klein gletsjermeer, vooral gevoed door smeltende sneeuw, en heeft een doorsnee van hooguit 400 meter. Hier leeft een dier dat alleen in dit meer voorkomt: de chirocefalo del Marchesoni, een klein roodachtig kreeftachtig diertje van 9-12 mm lang. Volgens een legende is het lichaam van Pontius Pilatus in het meer beland. Tussen de middeleeuwen en de renaissance was het meer een bestemming voor zwarte magiërs. Bij de bivakhut Zilioli begint de afslag die steil naar het meer afdaalt, met ongeveer 300 meter hoogteverschil. In het dal gelden strenge regels: je mag niet dicht bij het meer komen en honden, fietsen, drones en vuur zijn verboden.

De Cordone del Vettore en de legende van de feeën. De Cordone del Vettore is een dwarse strook kale rots en grind. Volgens de legende zouden de feeën van de berg hem hebben uitgegraven, misschien in dienst van de tovenares Sibilla. Nadat ze te lang met de jongemannen van Pretare hadden gedanst, zouden ze bij zonsopgang zijn gevlucht en met hun geitenpoten het pad hebben uitgegraven. In Pretare, een gehucht van Arquata del Tronto, wordt de legende op de feestdag van de heilige Rochus nagespeeld: een groep meisjes verkleed als feeën komt op het plein en opent de dansen.

De hoogvlakte van Castelluccio. In het westen wordt het uitzicht beheerst door de Cima del Redentore, die uitkijkt over de hoogvlakte van Castelluccio di Norcia, bekend om de linzen en de bloei.

Santa Maria in Pantano. Santa Maria in Pantano is een romaanse kerk aan de voet van de Vettore, die toebehoorde aan de monniken van Farfa van Santa Vittoria in Matenano. Ze lag aan het oude Sentiero dei Mietitori (pad van de maaiers), dat rond de Vettore liep tot de vlakte van Castelluccio. Bij de aardbeving van 2016 is de kerk grotendeels ingestort; in 2025 is het herstelplan goedgekeurd.

De andere toppen van de groep. Vanaf de Vettore zie je de Cima del Lago, de Pizzo del Diavolo en Il Pizzo van dichtbij. De andere routes staan op de pagina over de bergtoppen in de Monti Sibillini.