Forca di Presta: hoe kom je er en wandelroutes

Waar ligt de Forca di Presta

De Forca di Presta ligt in de gemeente Arquata del Tronto, in de Apennijnen van Umbrië en Le Marche. De pas vormt de grens tussen de provincie Ascoli Piceno, in Le Marche, en die van Perugia, in Umbrië. Hij ligt aan de voet van de Monte Vettore en is een van de toegangen tot de Piani di Castelluccio, die je in ongeveer tien minuten met de auto bereikt.

Over de pas loopt ook het Europese wandelpad E1. Hier staat de Rifugio degli Alpini "Giovanni Giacomini", een berghut die lange tijd een herkenningspunt was, maar sinds de aardbeving van 2016 gesloten en onbruikbaar is. Vlak bij de berghut ligt het terrein waar je de auto parkeert en waar het pad naar de Vettore begint.

Hoe kom je bij de Forca di Presta

Je komt met de auto bij de Forca di Presta, zowel vanuit Le Marche als vanuit Umbrië. Normaal rijdt er geen openbaar vervoer tot de pas, dus je hebt eigen vervoer nodig. Met de auto doe je er ongeveer 20 minuten over vanuit Arquata del Tronto, ongeveer 30 vanuit Norcia en een minuut of tien vanuit Castelluccio di Norcia.

Aan de kant van Le Marche verlaat je de Salaria ter hoogte van het gehucht Trisungo en rijd je omhoog naar Borgo di Arquata. De weg gaat daarna door de gehuchten Piedilama en Pretare. Na ongeveer 6 km leidt een afslag links naar de pas. De weg gaat over de pas heen en loopt door tot de Forca Canapine. Deze provinciale weg, de SP 34 "Forca di Presta", was na de aardbeving van 2016 gesloten vanwege loszittende rotsblokken en een beschadigd wegdek, en is daarna beveiligd met netten en ankers. Aan de Umbrische kant rijd je vanuit Castelluccio di Norcia omhoog over de SP 477.

In de winter kan de weg naar de Forca di Presta een paar uur of dagen dicht zijn. In andere gevallen mag je er alleen door met winterbanden of sneeuwkettingen aan boord. Het stuk tussen Castelluccio en de pas is bijvoorbeeld gesloten na een sneeuwstorm waarbij verschillende voertuigen vast kwamen te zitten, en alleen heropend voor wie winterbanden of kettingen had. In de weekenden van de bloei van Castelluccio, tussen juni en juli, wordt de toegang geregeld door verordeningen van de gemeente Norcia die elk jaar veranderen. Op die dagen dient de Forca di Presta als hooggelegen parkeerplaats, vanwaar je met pendelbussen verdergaat.

Om bij de Forca di Presta te parkeren gebruik je het terrein op de pas, vlak bij de Rifugio degli Alpini. Op mooie dagen en in de zomerweekenden is het snel vol, dus kom je het best in de ochtend.

Wandelroutes en tochten vanaf de Forca di Presta

Het bekendste pad vanaf de Forca di Presta klimt naar de Monte Vettore. Het is de meest gelopen route naar de top en de drukste van de hele groep. Het volgt markering 101 en begint op de pas, bij het houten informatiebord van het Park. De moeilijkheid is E (wandelniveau). Heen en terug is het ongeveer 10 km, met ongeveer 930 meter hoogteverschil omhoog, en je loopt ongeveer vijf uur en een half. De klim gaat langs het kruis ter nagedachtenis aan de alpinist Tito Zilioli, om de Monte Vettoretto (2.052 m) heen en komt bij de berghut Rifugio Tito Zilioli op de Sella delle Ciaule. Vandaar brengt een laatste stuk over puin en gebroken rots je naar de top.

De route heeft geen geëxponeerde stukken, maar ligt helemaal boven de boomgrens, altijd in de zon en zonder waterpunten. Je hebt bergschoenen en genoeg water nodig en moet letten op het weer, dat op de Vettore snel omslaat. In de zomer klim je het best op de koelere uren van de ochtend. Het is geen wandelingetje: wie geen conditie of ervaring heeft, doet er goed aan het voorzichtig in te schatten.

Vanaf de Rifugio Zilioli kun je een omweg maken naar het Lago di Pilato, het meer van de chirocefalo del Marchesoni, een klein kreeftachtig diertje dat in de jaren vijftig werd ontdekt. Die variant is zwaarder (EE, voor ervaren wandelaars) en voegt heen en terug ongeveer 3 km, 300 meter hoogteverschil en anderhalf uur toe. Na de aardbevingen van 2016 en de lawines van 2017 is dit stuk gesloten, en de toegangen tot het meer vallen onder verordeningen die in de loop van de tijd zijn veranderd. Controleer voor vertrek bij het Park of de CAI de toestand van het pad. Vanaf de Forca di Presta beginnen ook de routes naar de Cima del Redentore en de Pizzo del Diavolo.

De Sentiero per Tutti is de eenvoudigste tocht vanaf de Forca di Presta. Het Ente Parco nazionale dei Monti Sibillini heeft hem aangelegd met het project "Un parco per tutti" (een park voor iedereen), door een spoor te herstellen dat in 1971 illegaal was aangelegd. Het pad begint bij de Rifugio degli Alpini en is ongeveer 3 km per richting, met weinig hoogteverschil en altijd boven de 1.500 meter. Het eerste stuk is van beton en loopt langs een onverharde weg. Het laatste is een vlonder van houten latten, 30 cm boven het grasland, die naar een berghut en een uitkijkpunt leidt. Over de route mogen voetgangers, fietsers en mensen met een motorische beperking. Vroeger had een stuk van ongeveer 1,1 km een kapotte betonnen ondergrond, niet berijdbaar met een rolstoel: wie een rolstoel gebruikt, informeert het best naar de huidige toestand. Het pad is alleen begaanbaar als er geen sneeuw ligt, en het ligt erg open voor zon en wind.

Wanneer ga je naar de Forca di Presta

Je kunt de Forca di Presta het hele jaar bezoeken. De beste periode hangt af van wat je wilt doen. Voor de Vettore zijn de zomer en de herfst de aanbevolen seizoenen: in het late voorjaar kun je langs het pad nog stukken harde sneeuw tegenkomen. In het voorjaar bloeien de weiden rond de pas, ook met zeldzame soorten, en jagen er buizerds, torenvalken en steenarenden. In de trektijd zie je ook de kleine torenvalk, een zeldzame roofvogel.

In de zomer komen wandelaars en trekkingliefhebbers. Van juni tot september trekken de opstijgende luchtstromen deltavliegers en modelvliegers aan. Tussen augustus en september vind je in het gebied paddenstoelen zoals de grote parasolzwam, en van juli tot oktober de weidechampignon. Informeer voor je paddenstoelen plukt naar de regels die in het Park gelden.

In de winter kun je door de flinke sneeuwval langlaufen, en de pas is ook een etappe geweest van sneeuwschoenwandelingen in de Monti Sibillini. In dit seizoen kunnen dichte mistbanken ontstaan, en de weg kan gesloten zijn of alleen met winteruitrusting berijdbaar. Controleer voor je naar boven gaat het weer en de toestand van de wegen.

Wat te zien bij de Forca di Presta

Het eerste uitzicht is dat van de pas zelf, met de wand van de Vettore erboven. Vanaf het uitkijkpunt aan het eind van de Sentiero per Tutti reikt het zicht tot de Monti della Laga, op de grens met de Abruzzen. Je ziet ook de dorpen Faete, Spelonga, Colle di Arquata en Arquata del Tronto in Le Marche, en Amatrice, in Lazio. Twee borden helpen je de plaatsen te herkennen. De route volgt vooral de rug van de Monte Forciglieta, de Pellicciara en de Macchialta, tussen weiden en stukjes beukenbos. Vanaf de kam reikt het zicht tot het dal van de Tronto, de Monte Ceresa, de Monti Gemelli en, verder weg, de Gran Sasso.

Als je afdaalt naar Umbrië, kom je bij de Piani di Castelluccio, de karsthoogvlakten die beroemd zijn om de bloei. Als je de weg voorbij de pas volgt, bereik je de Forca Canapine, het skigebied waarvan de liften sinds de aardbeving van 2016 stilstaan. Aan de kant van Le Marche, tussen de pas en Arquata del Tronto, ligt het aquaduct dat "la Botte" (het vat) heet, in een gebied waar je in september af en toe eekhoorntjesbrood vindt. Andere passen van het massief worden beschreven op de pagina over de bergpassen in de Monti Sibillini.