Pretare (Arquata del Tronto)

Bezienswaardigheden in Pretare

In Pretare zie je vooral de historische kerken, de stenen lateien uit de 16e eeuw in de oudste straten en, buiten het dorp, de resten van een oude kalkoven. Sommige gebouwen hebben nog schade van de aardbeving: voor de kerk San Rocco bijvoorbeeld werden de herstelwerkzaamheden pas in 2026 goedgekeurd.

De kerk San Rocco, gewijd aan de beschermheilige, staat midden in het dorp. Binnen zijn een gesneden en beschilderd kruisbeeld uit de 17e eeuw en het beeld van de heilige Rochus met zijn hond. De kerk is gebouwd van plaatselijke steen, met een zadeldak en een gepleisterde gevel die eindigt in een boog. De gevel heeft een eenvoudig portaal met een inscriptie op de latei, twee smalle vensters en een halfrond raam. De klokkentoren ernaast is van gewapend beton en dateert van eind jaren zestig. In juni 2026 werd het project voor herstel en aardbevingsbestendige versterking goedgekeurd. Het project voorziet in de herbouw van de muren van alle gevels en van de klokkentoren.

De kerk Santa Maria Vetere dateert uit de 15e eeuw. Ze bewaart een fresco van Fabio da Mevale uit 1579, besteld door de dominicanen om de Maagd van de Rozenkrans te bedanken na de slag bij Lepanto. In het dorp staat ook de kerk Santa Gemma. De oude straat, de eerste kern van het dorp, en de Via del Crocifisso tonen het oudste deel van Pretare. Hier hebben de kerk van het Crocifisso en enkele huizen stenen lateien versierd met friezen uit 1500.

De oude kalkoven staat buiten het dorp, langs de bochtige weg die naar Forca di Presta klimt. Hij lijkt op een afgeknotte toren met een vierkante plattegrond, gemaakt van steenblokken en rode bakstenen. Hij wordt niet meer gebruikt. Hij werd gebouwd bij een kalksteengroeve en diende om ongebluste kalk te maken: het gesteente werd er van boven in geladen en de kalk kwam er onderaan uit, zonder dat de oven ooit stilviel. Het terrein eromheen is komvormig, een teken van erosie door rivieren en gletsjers. In het nabije Valle dell'Acero liggen ook morenen.

De feeënlegende is het bekendste kenmerk van Pretare. Volgens het verhaal lag op de plaats van het dorp Colfiorito, een dorp dat bedolven werd onder een aardverschuiving die de Sibille had veroorzaakt. Lang daarna kwamen er herders. 's Nachts daalden de feeën, dienaressen van de Sibille, af uit de grot van de Vettore om met hen de saltarello te dansen, en elke fee stond voor een element van de natuur. Op een nacht bleven ze te lang en vluchtten ze bij zonsopgang zo haastig weg dat ze afdrukken op de berg achterlieten: zo zou de Strada delle Fate (de weg van de feeën) op de flank van de Vettore zijn ontstaan. In de dorpsversie komt ook Guerin Meschino voor, de ridder uit de roman van Andrea da Barberino, die de betovering van de Sibille verbreekt en de feeën bevrijdt.

De voorstelling "La Leggenda delle Fate" wordt sinds de eerste editie van 1956 om de drie jaar half augustus opgevoerd. De spelers zijn jongens en meisjes uit Pretare, die bijna allemaal voor het eerst acteren. De editie van 2026 heette "Fatae" en vond plaats op 14 en 15 augustus op het sportveld: danstheater met orkest en elektronica, in een versie die doorloopt tot de wonden van de aardbeving van 2016.

Natuur en wandelpaden bij Pretare

De paden bij Pretare klimmen naar de zuidflank van de Monte Vettore en naar Forca di Presta. Ook het Europese wandelpad E1 loopt door het dorp. In de bossen eromheen worden paddenstoelen geplukt en kun je reeën, eekhoorns en wilde zwijnen tegenkomen.

De Sentiero dei Mietitori (pad van de maaiers) begint langs de weg tussen Pretare en Forca di Presta, ongeveer 4 km voor de pas. Het is aangegeven met een paaltje en een putje voor regenwater. Het pad volgt deels de oude route van de maaiers die op de akkers van Umbrië en Lazio gingen werken. In het begin is het een onverharde weg door een dennenbos, met drinkwater bij de bron Fonte le Càcere; daarna komt het uit het bos bij Colle Pisciano (1.310 m), boven de Passo del Galluccio. Het is iets minder dan 9 km lang (een enkele reis, geen rondwandeling), is een gewone wandeling qua moeilijkheid en vraagt 3-4 uur. De aardverschuivingen van de aardbeving van 2016 hebben een lastige passage van ongeveer 15 meter achtergelaten. Vermijd het pad als het regent of als er lawinegevaar is.

De normaalroute naar de Monte Vettore begint op Forca di Presta. Het is ongeveer 10 km heen en terug, met een groot hoogteverschil, moeilijkheidsgraad E en ongeveer 5 uur lopen. In de winter heb je voor de klim een ijsbijl en stijgijzers nodig. De routes over de zuidwand, naar de Grotta delle Fate en door de geulen, zijn daarentegen alpinistische routes: ze hebben geëxponeerde stukken en er is gevaar voor vallende stenen, dus ze zijn alleen voor ervaren en goed uitgeruste mensen.

Voor een makkelijke wandeling kun je van Forca di Presta naar Forca Canapine lopen over de Grande Anello dei Sibillini. Het is een korte route met weinig hoogteverschil, en in de winter kun je hem bij sneeuw met sneeuwschoenen lopen. De Rifugio degli Alpini langs de route is nu onbruikbaar. Controleer voor elke tocht in de bergen het weer en de toestand van de paden.

Overnachten in Pretare

In Pretare zijn er maar heel weinig slaapplaatsen. Voor meer keus kijk je het best in de hele gemeente. De volledige lijst met accommodaties staat op de pagina Overnachten in Arquata del Tronto.

Eten in Pretare

Ook om te eten is de keus beperkt. Andere adressen staan op de pagina Restaurants in Arquata del Tronto. In augustus, in de jaren van het feest, komen bij de "Cena delle Fate" (het feeëndiner) de traditionele gerechten van Pretare op tafel.

Streekproducten van Pretare

Het typische gerecht van Pretare is de Zuppa delle Fate (feeënsoep). Je maakt kleine ruitvormige aardappelgnocchi, bakt ze en serveert ze in runderbouillon met wilde bergspinazie. Het recept was bijna verloren gegaan. Het is het symboolgerecht van de "Cucina delle Fate", die de eenvoudige bergkeuken herontdekt.

Tijdens de Cena delle Fate, die deel uitmaakt van het circuit van plaatselijke streekkeukens, worden ook de Polenta dei Mietitori en producten uit de streek geserveerd, zoals paddenstoelen, bosvruchten, kazen en linzen. Wil je streekproducten kopen, dan staan de winkels op de pagina Streekproducten en winkels in Arquata del Tronto.

Weer en hoe je in Pretare komt

Pretare bereik je met de auto via de Via Salaria: je neemt de afslag bij Trisungo en rijdt ongeveer 5 km. Het dorp ligt op ongeveer 30 km van Ascoli Piceno en 170 km van Rome. In vogelvlucht is het minder dan 3 km van Arquata del Tronto. Vanaf Pretare klimt de weg naar Forca di Presta, vanwaar je naar Castelluccio, Norcia en Visso komt. Vanaf de Passo del Galluccio daal je juist af naar Montegallo, Montemonaco en Amandola. Wil je ook de andere kernen zien, dan vind je informatie over Pescara del Tronto en over de hoofdplaats op de pagina Bezienswaardigheden in Arquata del Tronto.

Op 920 m hoogte heeft Pretare een bergklimaat. Rijd je in de winter naar Forca di Presta, houd dan rekening met sneeuw en ijs. De weg kan een paar uur of dagenlang dicht blijven, of je kunt winterbanden of sneeuwkettingen nodig hebben. Op de pas hangt in de winter soms dichte mist, en bij veel sneeuw wordt er gelanglauft. In de winter van 2026 sloot een lawine van de Vettore een tijdlang de weg tussen de Pian Grande en Forca di Presta, aan de Umbrische kant. Controleer 's ochtends zelf het bericht.