Ascoli Piceno: de stad bij de Sibillini

Bezienswaardigheden in Ascoli Piceno

Het centrum van Ascoli Piceno draait om twee pleinen vlak bij elkaar, Piazza del Popolo en Piazza Arringo. De andere bezienswaardigheden bereik je makkelijk te voet.

Piazza del Popolo, uit de renaissance, is het middelpunt van het historische centrum. Het plein kreeg zijn huidige vorm in de eerste jaren van de 16e eeuw. De bestrating en de gebouwen zijn van licht travertijn, een lokaal kalkgesteente dat het zonlicht weerkaatst en 's avonds glanst onder de verlichting. Aan het plein staan het paleis van de Volkskapiteins, gebouwd tussen de 13e en de 14e eeuw, de kerk San Francesco met de Loggia dei Mercanti en een reeks arcaden en loggia's. Die werden gebouwd om de oude, ongelijke middeleeuwse werkplaatsen te verbergen. Boven het gotische portaal van San Francesco staat het monument voor paus Julius II, die Ascoli bevrijdde van de tirannen Astolfo en Gianfrancesco Guiderocchi. Voor de inwoners is het de "huiskamer van de stad": hier spreek je af voor koffie of een aperitief, en hier worden het Carnaval en de Quintana gehouden.

Piazza Arringo is het oudste monumentale plein van de stad en was het centrum van de wereldlijke en kerkelijke macht. Hier vind je:

• de Duomo di Sant'Emidio, de kathedraal, met een veelluik van Carlo Crivelli en een crypte met moderne mozaïeken;
• het baptisterium van Sint-Jan, een romaans baptisterium;
• het Palazzo dell'Arengo, waarin de Pinacoteca civica zit, met werken van Titiaan en Guido Reni en een collectie lokaal keramiek;
• het Palazzo Episcopale, waarin het diocesaan Museum zit.

Sant'Emidio is de beschermheilige van de stad en wordt vereerd als beschermer tegen aardbevingen. Zijn feest is op 5 augustus.

Het Teatro Ventidio Basso ligt vlak bij Piazza del Popolo, tegenover de Chiostro maggiore di San Francesco, de grote kloostergang. Het werd tussen 1839 en 1846 gebouwd op de resten van de oude kerk San Francesco alle Grazie. Het werd op 27 maart 1846 geopend met "I Lombardi alla prima crociata" van Giuseppe Verdi. Met 842 plaatsen is het de grootste historische zaal van de provincie. Het theater ging in 1979 dicht voor restauratie en in 1994 weer open. Op 26 juli 2026 werd het ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het is genoemd naar Publius Ventidius Bassus, een Romeins legeraanvoerder die in Ascoli werd geboren. Aan de kant van de Tronto is ook de Romeinse brug van Porta Solestà een stop waard.

In de zomer is in de stad de Quintana, een historisch steekspel van middeleeuwse oorsprong met twee toernooien. Het eerste wordt op de tweede zaterdag van juli 's avonds gereden, ter ere van de Madonna della Pace. Het tweede is op de eerste zondag van augustus, ter ere van de heilige Emidio. Voor elk toernooi trekt de historische optocht over Piazza del Popolo, Piazza Arringo en Corso Mazzini. De optocht kun je vrij in de straten van het centrum volgen; om het toernooi vanaf de tribunes van het Campo dei Giochi te zien heb je een kaartje nodig. De afzonderlijke kerken en musea staan beschreven op de pagina bezienswaardigheden in Ascoli Piceno.

Natuur en wandelpaden bij Ascoli Piceno

De bergen bereik je rechtstreeks vanuit de stad. Ten zuiden van het centrum rijzen de Colle San Marco (694 m) en de Montagna dei Fiori (1.814 m) op. Een geasfalteerde weg loopt omhoog over de noordflank van de Montagna dei Fiori en brengt je in ongeveer 9 km naar de hoogvlakte van Colle San Marco, met weiden omringd door bossen.

De meest complete route is de rondwandeling langs de kluizenarijen van de San Marco (anello degli Eremi del San Marco), gemarkeerd door de CAI:

• Start en finish: een parkeerplaats in de stad, op 176 m hoogte.
• Lengte en duur: 16,5 km, ongeveer 5 uur en een half.
• Hoogteverschil: 936 m stijgen en evenveel dalen.
• Moeilijkheidsgraad: E (wandelroute).
• Aanbevolen periode: het hele jaar, als er geen sneeuw ligt.

Het pad klimt door kastanjebossen naar de rots Dito del Diavolo (680 m). Daarna komt het langs de ruïnes van het klooster San Lorenzo, in 750 door de benedictijnen gesticht. Verderop kom je bij de grot van de zalige Corrado, de in de rots gebouwde Kluizenarij van Sint-Marcus en het Sentiero della Memoria. Dat pad klimt van Colle San Marco naar Colle Giammatura en de Monte Vena Rossa en gaat langs de plekken van de gevechten in 1943-1944 tussen de partizanen uit de streek en de Duitse troepen. Pad 401 verbindt Colle San Marco met de stad en komt uit bij Porta Cartara. De hele rondwandeling is alleen geschikt voor getrainde wandelaars, en ook bij het dalen moet je opletten.

Kijk voor vertrek naar het weer en naar de toestand van de paden. Andere natuurbestemmingen staan op de pagina omgeving van de Monti Sibillini.

Overnachten in Ascoli Piceno

Wil je langer dan een dag blijven, dan zijn er accommodaties in de stad en in de omgeving. De volledige lijst staat op de pagina hotels en overnachten in Ascoli Piceno. In de weken van de Quintana, die publiek uit heel Italië en het buitenland trekt, boek je het best een paar weken of zelfs een paar maanden van tevoren.

Eten en drinken in Ascoli Piceno

Het symbolische gerecht zijn de olive all'ascolana: groene olijven zonder pit, gevuld met vlees, gepaneerd en gefrituurd. Ze vormen de basis van de fritto misto all'ascolana en worden vaak als voorgerecht geserveerd met een lokale witte wijn. In de historische cafés aan Piazza del Popolo drink je anisetta, een anijslikeur, met een "mosca" (vlieg), een koffieboon. Bij het zoete hoort de frustingo, een oud gebak van gedroogd fruit en vijgen. Adressen en tips staan op de pagina restaurants in Ascoli Piceno.

Streekproducten uit Ascoli Piceno

Het product dat het meest met de stad verbonden is, is de Oliva Ascolana del Piceno DOP. Het is een groene tafelolijf van het ras Ascolana Tenera, die hier al sinds de Romeinse tijd wordt geteeld. Er zijn drie soorten: in pekel, natuurlijk in pekel en gevuld. Het productiegebied omvat 89 gemeenten in de provincies Ascoli Piceno en Fermo en in de provincie Teramo, in de Abruzzen. De olijven worden meestal met de hand geplukt, de "brucatura", tussen 1 september en 20 oktober. Daarna worden ze behandeld om de natuurlijke bitterheid weg te halen. Ascoli heeft ook een lange traditie in keramiek, zoals de collectie van de Pinacoteca civica laat zien. De winkels staan op de pagina over streekproducten en winkels in Ascoli.

Weer in Ascoli Piceno en hoe je er komt

Ascoli Piceno heeft een subapennijns klimaat, omdat de stad tegen grote bergketens aan ligt:

• Winter: vochtig en fris, met vaak nachtvorst. Bij koude luchtstromen uit de Balkan sneeuwt het ook in de stad, soms flink, zoals in februari 2012 en januari 2017.
• Zomer: warm en met weinig regen, meestal door middagonweer, soms hevig. Op de warmste dagen wordt het 37-38 °C, maar 's avonds koelen de briesjes uit de Apennijnen het dal af.
• Gemiddelde temperaturen: ongeveer 5-6 °C in januari en 24-25 °C in juli.
• Mist: in de stad zeer zeldzaam.

Met de auto verbindt de via Salaria (rijksweg SS 4) Ascoli met Rome. De autoweg Ascoli-Mare gaat naar de kust en Porto d'Ascoli. Met de trein is Ascoli het eindpunt van de lijn vanuit San Benedetto del Tronto, het station aan de Adriatische kust waar de langeafstandstreinen stoppen. Van het station loop je naar het centrum of neem je een pendelbus. Vanuit Rome zijn er geen rechtstreekse treinen: je moet minstens één keer overstappen en de reis duurt meer dan vijf uur. Met de bus vanuit Rome ben je ongeveer drie uur onderweg.

Waar parkeren in Ascoli Piceno? Het historische centrum heeft zones met beperkt verkeer (ZTL) en parkeren op straat is in het centrum betaald (blauwe strepen). Er zijn twee parkeergarages: Torricella, vlak bij Piazza Arringo, en Ex Gil, ten noorden van het centrum aan de overkant van de Tronto. Van daaruit loop je verder.