Heiligdom van Sint-Rita in Cascia: bezoek en hoe je er komt

De geschiedenis van het heiligdom van Sint-Rita in Cascia

De geschiedenis van het heiligdom begint bij die van de heilige Rita. Rita werd rond 1381 geboren in Roccaporena, een klein Umbrisch dorp bij Cascia. Ze trouwde en haar man werd vermoord in een van de vetes die het middeleeuwse Umbrië teisterden. Kort daarna stierven ook haar twee zoons aan een ziekte. Alleen achtergebleven vroeg ze toegang tot het augustijner klooster van Cascia. Ze werd meerdere keren afgewezen, en bij de derde poging bevond ze zich volgens de overlevering binnen het klooster, alsof een onzichtbare kracht haar erheen had gebracht. In het klooster kreeg ze de doorn in haar voorhoofd: de wond bleef vijftien jaar open, tot haar dood op 22 mei 1457. Paus Leo XIII verklaarde haar in 1900 heilig.

Het klooster van Santa Rita in Cascia dateert uit de 13e eeuw. Oorspronkelijk was het gewijd aan de heilige Maria Magdalena; in de 18e eeuw werd het uitgebreid en nog altijd woont er een gemeenschap van augustinessen. Lange tijd bestond het heiligdom alleen hieruit: het klooster en een kleine kerk met de urn van de heilige. Toen er te veel pelgrims kwamen voor die ruimtes, wilde moeder Maria Teresa Fasce een heiligdom bouwen waar ze konden worden ontvangen. Moeder Fasce was abdis van het klooster en werd in 1997 door paus Johannes Paulus II zalig verklaard.

Het werk aan de basiliek van Santa Rita begon in 1937. De kerk werd in 1947 plechtig ingewijd, na veel vooral financiële moeilijkheden, en in 1955 werd ze een basilica minor. Het ontwerp is van ingenieur Spirito Maria Chiappetta. De benedenbasiliek, oorspronkelijk de crypte, werd in 1988 geopend. In 2008 kwam de Sala della Pace erbij, geopend door monseigneur Riccardo Fontana.

De aardbeving van 2016 is de recentste gebeurtenis in de geschiedenis van het heiligdom. Na de schokken, en vooral na die van 30 oktober, werden de basiliek en het klooster uit voorzorg gesloten vanwege de schade. Het was de eerste keer in de geschiedenis dat het klooster van de augustinessen dichtging. Op 4 december ging de basiliek gedeeltelijk weer open voor de gelovigen. Daarna werden de restauraties afgerond, vooral van de schilderingen in de trommel van de koepel, en werden de steigers onder de koepel weggehaald en de buitenbekleding voltooid.

Wat je ziet in het heiligdom van Sint-Rita in Cascia

In het heiligdom bezoek je de bovenbasiliek met de kapel van de heilige, de benedenbasiliek, een paar ruimtes van het klooster en de Sala della Pace.

De basiliek van Santa Rita heeft de plattegrond van een Grieks kruis met vier apsissen aan de uiteinden. In een daarvan ligt de kapel van de heilige Rita, waar haar sarcofaag wordt bewaard. In het gebouw is een deel van de oudere kerk opgenomen: de restaurateurs hebben ook de open klokkenmuur van de oude kerk van Santa Rita hersteld. De versieringen binnen zijn vooral schilderingen, van kunstenaars als Luigi Montanarini, Gisberto Ceracchini, Artemio Giovagnoni, Armando Marrocco en Ferruccio Ferrazzi.

De benedenbasiliek, ontworpen door de architecten Rosario Scrimieri, Francesco Genco en Maurizio Caproni, bewaart het graf van moeder Maria Teresa Fasce, het stoffelijk overschot van de zalige Simone Fidati en het eucharistisch wonder. Binnen zijn ook werken van Luigi Filocamo en Armando Marrocco.

In het klooster liggen de plekken die met het leven van de heilige verbonden zijn: de binnenplaats met de put, de wijnstok en de gaten in de muur waar de metselbijen leven; het oude koor, met fresco's uit de 16e eeuw en doeken uit de 17e en 18e eeuw; het oratorium waar Rita de stigmata ontving; de cellen, waaronder die van de heilige; de rozentuin, opnieuw aangelegd ter herinnering aan het wonder van de roos en de vijgen. De wijnstok heeft een eigen verhaal: Rita moest elke dag een droge wijnrank water geven. Na de aardbeving zijn niet al deze ruimtes open voor publiek (de details staan in het volgende deel).

De Sala della Pace is een multifunctionele zaal voor ongeveer zevenhonderd mensen. Ze wordt gebruikt op de drukste dagen en er wordt vaak de mis gevierd. De naam, zaal van de vrede, verwijst naar een van de pijlers van het leven van de heilige Rita.

Het heiligdom van Sint-Rita in Cascia bezoeken

De basiliek en het klooster bezoek je op verschillende manieren. De basiliek van Santa Rita is vrij te bezoeken. Het klooster bezoek je in een groep, op vaste tijden, met een religieuze als gids. Na de aardbeving zijn niet alle kamers van het klooster te bezoeken, maar je kunt de belangrijkste relieken zien, zoals de kist waarin het lichaam van de heilige lag en de trouwring, en de rozentuin. Bij de relieken hoort ook de rozenkrans die de heilige bij het bidden gebruikte. Het klooster blijft een slotklooster: tijdens het bezoek vraagt de gids om stilte.

Mei is de maand van de bedevaarten. De vieringen voor de heilige Rita beginnen op de eerste zondag van mei en bereiken hun hoogtepunt op de 22e, met de meest symbolische riten. In de nacht ervoor blijven in Cascia en op de heuvels rondom duizenden fakkels branden. Op 22 mei komt de processie uit Roccaporena aan, het geboortedorp van de heilige, en trommelaars en een historische stoet gaan het beeld van de heilige voor over de laan van de basiliek, waar volgens de traditie rode rozen naar haar worden gegooid. De rozen van de heilige Rita zijn het symbool van het feest: de zegening herinnert aan de roos die in de winter, tussen de sneeuw, bloeide nadat Rita, ziek in haar cel, een familielid om een roos uit haar geboortestreek had gevraagd. In die dagen is Cascia vol mensen, dus kom op tijd.

Ook als lopen je moeite kost, is het heiligdom vanuit het centrum makkelijk bereikbaar: voor de klim door de straatjes naar het heiligdom is er een systeem van roltrappen.

Waar ligt het heiligdom van Sint-Rita in Cascia

Het heiligdom van Sint-Rita staat in het centrum van Cascia, in de provincie Perugia. De gemeente ligt in een vrij afgelegen deel van de bergachtige zuidoosthoek van Umbrië, op 653 meter hoogte, op ongeveer 21 km van Norcia, aan de weg naar Rieti.

De auto is het handigste vervoermiddel. Vanuit Rome neem je de Autostrada del Sole tot de afslag Orte, rijd je door naar Terni en neem je de Statale 209 van de Valnerina en daarna de Statale 320 naar Cascia. Vanuit Spoleto volg je eerst de borden naar Norcia en dan die naar Cascia, iets minder dan een uur rijden. Vanuit Le Marche volg je de Autostrada Adriatica tot Civitanova Marche, daarna de expresweg naar Macerata en Tolentino, en in Muccia neem je de afslag Visso-Valnerina. Bij het heiligdom zijn parkeerplaatsen, met bordjes aangegeven.

De trein komt niet tot op de plek zelf: Cascia heeft geen station, en de meest gebruikte stations zijn Spoleto en Foligno. Bussen verbinden de streek met Spoleto, Terni en Norcia, met wisselende dienstregelingen. Een van de haltes het dichtst bij het heiligdom is Cascia - Inc. Basilica.

In de buurt van het heiligdom van Sint-Rita in Cascia

Veel pelgrims maken hun bezoek af in Roccaporena, het geboortedorp van de heilige Rita. Het gehucht ligt een paar kilometer van Cascia, maar heeft pas sinds 1950 een weg naar de hoofdplaats. Het heiligdom van Roccaporena werd gebouwd naar een ontwerp van de architect Oreste Della Piana uit Turijn en in 1948 ingewijd. Het Scoglio di Santa Rita, de rots van de heilige, is 827 meter hoog; op de top staat een kapel uit 1919 en je kijkt uit over het hele dal. De klim is zwaar: heel steil, met veel trappen, er zijn geen alternatieve routes en je kunt er niet met de auto komen. In het dorp zijn ook de kerk van San Montano, waar de heilige haar eerste religieuze vorming kreeg, de Orto del miracolo, waar volgens de overlevering in een strenge winter een roos en twee vijgen bloeiden, het Lazzaretto en de Grotta d'Oro, en verder haar geboortehuis en het huis waar ze met haar man woonde.

Verder weg kun je naar Preci en de abdij van Sant'Eutizio, of naar het dorp Scheggino, op ongeveer 40 km richting Spoleto. Wil je meer religieuze plekken in de omgeving leren kennen, dan vind je het Santuario di Macereto en de andere heiligdommen op de pagina heiligdommen en kluizen in de Monti Sibillini.