Lame Rosse: hoe je er komt en de paden

Waar liggen de Lame Rosse

De Lame Rosse liggen in de gemeente Fiastra (MC), boven het Lago di Fiastra, in de Valle del Fiastrone. Het geologische monument ligt tussen de Monte Fiegni (1.323 m) en de Monte Petrella (1.155 m). Lager stroomt de rivier de Fiastrone, die uit het meer komt. Fiastra is de toegangspoort tot het noordelijke deel van het Nationaal Park Monti Sibillini.

De Lame Rosse liggen in zone A van het Park, de zone met integrale bescherming, waar de gemeente en het Park menselijke activiteiten kunnen beperken om de natuur te beschermen. De formaties zijn kwetsbaar en veranderen voortdurend door erosie. Op de pinakels klimmen is streng verboden, en blijf altijd op het gemarkeerde spoor.

Dankzij het vele water zijn flora en fauna erg rijk. In het bos groeien wintereik, steeneik, haagbeuk en hondsroos, samen met bloemen en paddenstoelen die per seizoen verschillen. In de ondergroei leven egel, stekelvarken, eekhoorn en wild zwijn. Er zijn ook zeldzame waarnemingen geweest van de Apennijnse wolf en de wilde kat. Onder de roofvogels zijn slangenarend, slechtvalk, havik, oehoe en steenuil.

Hoe kom je bij de Lame Rosse

Het vertrekpunt voor de wandeling naar de Lame Rosse is de stuwdam van het Lago di Fiastra, aan de noordkant van het meer, en daar kom je met de auto. Vanaf de Adriatische kust volg je de richting Macerata en daarna die van de Monti Sibillini, tot de gemeente Fiastra en het plaatsje San Lorenzo al Lago. Van daar volg je de borden naar de stuwdam. Met de auto ben je ongeveer 45 minuten onderweg vanuit Tolentino, een uur vanuit Macerata en vijf kwartier vanuit Ancona.

In de zomer en in het weekend is parkeren voor de Lame Rosse vaak het grootste probleem van de dag. Bij de stuwdam is een kleine parkeerplaats, met plek voor tien à vijftien auto's, die snel vol is. Op ongeveer 500 m van de stuwdam, langs de provinciale weg 91, ligt een groter onverhard plein dat als parkeerplaats dient. Verder terug langs dezelfde weg liggen nog meer open plekken. Op verschillende stukken geldt echter een parkeerverbod: volg de borden en laat de auto niet staan waar hij de doorgang belemmert. Op drukke dagen kom je het best vroeg.

Campers mogen de parkeerplaats bij de stuwdam niet op. In San Lorenzo al Lago is een ingerichte camperplaats, maar die ligt ver van het begin van het pad.

Paden en wandelingen naar de Lame Rosse

Het klassieke pad naar de Lame Rosse begint bij de stuwdam van het Lago di Fiastra. Het is gemarkeerd als E2 in het padennetwerk van het Park en als 335 in de CAI-bewegwijzering, en terug loop je over dezelfde weg als heen. De moeilijkheidsgraad is E (wandelroute). De route is geschikt voor wie een minimum aan conditie heeft, kinderen inbegrepen, maar je hebt wandelschoenen nodig. Langs het pad zijn geen fonteinen of eetgelegenheden: neem water en eten van huis mee. Heen, terug en pauzes samen kosten gemiddeld tweeënhalf tot drie uur.

Je begint met een wandeling over de stuwdam, met het meer aan de ene kant en het dal van de Fiastrone aan de andere. Daarna ga je door een korte tunnel, die deel uitmaakt van de waterkrachtcentrale, en klim je naar een splitsing, waar je rechts aanhoudt. Een brede karrenweg daalt wat af en leidt naar het relictbos van steeneiken van de Fiastrone, een bos dat is overgebleven uit de laatste ijstijd. Het pad ligt in de schaduw, maar in de zomer is het midden op de dag toch warm. Verderop negeer je de afslag rechts naar de Gole del Fiastrone. De eerste kilometers blijven de Lame Rosse verborgen achter de bomen; je ziet ze pas aan het eind.

Het laatste stuk begint bij een splitsing met borden en een informatiebord, in de Fosso della Regina. Het is een steile puinhelling van een paar honderd meter, waar het grind onder je voeten wegglijdt. Dit is het zwaarste deel van de route, en op de terugweg vraagt de afdaling aandacht, vooral voor wie weinig ervaring heeft. Heb je minder conditie, dan zijn wandelstokken handig. Het pad eindigt recht onder de wanden.

Verordening nr. 39 van 28 juli 2022 van de gemeente Fiastra regelt het gebruik van de paden van de Lame Rosse, de Grotta dei Frati en de Gole del Fiastrone: controleer voor vertrek op de website van de gemeente met welke beperkingen je het pad kunt lopen. Honden zijn toegestaan.

Vanaf de voet van de Lame Rosse loopt pad 335 verder naar de Grotta dei Frati. Dat stuk is steil, duurt ongeveer een uur en is op sommige plekken steil en glad. De volledige route stuwdam – Lame Rosse – Grotta dei Frati, met terugkeer naar de stuwdam, is ongeveer 10 km en ongeveer 5 uur lopen. Er zijn ook andere vertrekpunten, bijvoorbeeld vanuit Ruffella, vlak bij Fiegni, of vanaf de Belvedere di Fiastra.

Sommige paden in het gebied zijn gesloten. De toegang tot de Gole del Fiastrone is voor iedereen verboden door een verordening van de gemeente Fiastra, zoals ook het Park aangeeft, en volgens het Park is het stuk van de Grotta dei Frati naar Monastero niet begaanbaar. Ook het pad van de Valle di Nicola naar de Fosso della Regina is gesloten. Controleer voor vertrek de staat van de paden via de officiële kanalen van het Park.

Natuurgidsen organiseren ook begeleide tochten. Sommige komen laat in de middag bij de Lame Rosse aan en keren in het donker terug met hoofdlampjes.

Wanneer naar de Lame Rosse

De Lame Rosse kun je het hele jaar bezoeken en het pad is ook in de winter open. Een uitzondering is sneeuw: dan zijn de pinakels instabiel en kun je beter afzien. Het late voorjaar is de prettigste periode om te wandelen, voor de zomerse hitte. In de herfst verkleuren de bossen. In de zomer vertrek je het best vroeg, want midden op de dag is het ook in het steeneikenbos warm.

Ook het tijdstip telt. 's Ochtends verlicht de zon de rotsen en zijn de kleuren het felst. 's Middags liggen de wanden in de schaduw. De late middag heeft wel een ander voordeel: het is stiller, en het is het moment dat de begeleide tochten bij zonsondergang kiezen.

De laatste jaren zijn de Lame Rosse erg druk bezocht geworden. In 2021 schatte de gemeente Fiastra dat het aantal bezoekers was gestegen van ongeveer 8.000 naar bijna 40.000 per seizoen. In de zomer en in het weekend zijn er meer mensen op het pad en minder parkeerplekken.

De toegang tot de Lame Rosse is vrij en gratis, zonder kaartje, reservering of maximumaantal. In 2021 had een verordening van de gemeente Fiastra een betaald ticket en een limiet van 600 personen per dag ingevoerd, maar die werd op 6 juli 2021 door de gemeente ingetrokken. Controleer voor vertrek toch of er iets veranderd is via de officiële kanalen van de gemeente en het Park.

Wat te zien bij de Lame Rosse

Het Lago di Fiastra is de meest voor de hand liggende stop voor of na de wandeling. Het is een stuwmeer van ongeveer 2 km², aangelegd om elektriciteit op te wekken met het water van de Fiastrone, een zijrivier van de Chienti. De linkeroever is steiler en beboster. Aan de rechterkant loopt de Sentiero della Natura ongeveer 3 km langs het meer; het is ook een fietspad, zonder verkeer. In San Lorenzo al Lago kun je fietsen huren. Bij de parkeerplaats liggen vrije stranden. Om tussen de stenen het water in te gaan, zijn waterschoenen handig.

De Grotta dei Frati ligt op de zuidhelling van de Monte Fiegni, in een rotswand boven de Gole del Fiastrone. Het is een complex van drie grotten van karstoorsprong. Eeuwenlang woonden er benedictijner monniken, en rond 1200 vestigden zich er de clareni, franciscaanse broeders. De plek werd in de 17e eeuw verlaten. Nu zie je nog de resten van de muren, een stenen altaar, de trappen naar de bovenverdieping en de cisterne voor regenwater. In de grot staat het kleine kerkje dat de broeders bouwden, eerst gewijd aan Sant'Egidio en later Santa Maria Maddalena de Specu genoemd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende de grot als schuilplaats voor partizanen.

De Gole del Fiastrone kun je niet te voet doorlopen, maar de stuwdam biedt een goed uitzicht op het dal: je ziet het wilde dal dat eindigt bij twee rotsuitlopers boven de vernauwing van de kloof.

In Fiastra liggen de resten van het kasteel van de graven Magalotti, boven op de heuvel boven het meer en langs de route van de Grande Anello dei Sibillini. In het dorp is ook de Casa del Parco met het gemzenmuseum, het gemzenmuseum.