Wandelstokken

Wandelstokken: hoe kies je

De eerste vraag gaat niet over het model maar over het gebruik: op welke paden, met welke last en in welk seizoen. Daaruit volgen het type stok, het materiaal en het handvat.

Voor wie ze echt nuttig zijn. Goed gebruikt halen wandelstokken gewicht van de beengewrichten en maken ze het dragen van de rugzak makkelijker. Het voordeel is het grootst voor ouderen of mensen met overgewicht, voor wie al problemen heeft met gewrichten of wervelkolom en voor wie heel zware lasten draagt. Ze verbeteren ook het evenwicht, en dat telt op besneeuwde hellingen, op nat terrein, bij het oversteken van beken en bij slecht zicht.

Eén of twee. Zonder last op de schouders is er geen wezenlijk verschil tussen lopen met één of met twee stokken. Met een last is het evenwicht met twee stokken daarentegen duidelijk beter.

Verstelbaar, opvouwbaar of vast. Telescopische stokken maak je bergop korter, bergaf langer en schuif je helemaal in om ze in de rugzak op te bergen. Opvouwbare modellen hebben een elastische kern, zoals tentstokken, en vouw je snel op; de ultralichte, heel kleine zijn wel minder sterk en minder duurzaam. Stokken met een vaste lengte zijn sterker en geven minder trillingen door, maar zijn niet verstelbaar.

Wandelen of nordic walking. Nordic-walkingstokken zijn gemaakt voor een andere beweging: ze geven vaart aan je pas, duwen je lichaam vooruit en laten het bovenlichaam evenveel werken als de benen. Ze hebben een eenvoudige lus of een ergonomisch handschoentje met een opening voor de duim, waardoor je je hand tussen twee afzetten kunt ontspannen zonder de stok te verliezen. Voor regelmatig gebruik zijn modellen uit één stuk aangewezen, stijf en heel licht maar minder makkelijk mee te nemen. Bepaal voor de aankoop dus waarvoor je ze gaat gebruiken: wandelen of nordic walking.

Wandelstokken: waar let je op

Aantal segmenten. Telescopische stokken hebben twee of drie segmenten. Die met twee segmenten zijn sterker en geschikt voor sneeuw, maar zwaarder en groter; die met drie segmenten zijn lichter en compacter. Bij drie segmenten schuif je de delen het best gelijkmatig uit, met behulp van de streepjes op de stok, zodat ze even sterk zijn.

Sluitsysteem. Dit moet je goed controleren: een onhandige of zwakke sluiting kan de stok laten inzakken. Een klemsluiting aan de buitenkant is snel en ook met handschoenen te bedienen, dus geschikt voor de winter en voor sneeuwschoenwandelen. Een draaisluiting, waarbij een buis in de andere draait, is het meest gebruikt en het goedkoopst. Daarnaast zijn er systemen met een drukknop en gemengde systemen, die twee verschillende mechanismen combineren.

Materiaal. Aluminium is het meest gebruikt en het goedkoopst: het is bestand tegen stoten, gaat lang mee en buigt bij bezwijken zonder te breken. Het is aangewezen voor steil en ruig terrein. Carbonvezel is lichter en dempt trillingen beter, eigenschappen die op lange routes gewaardeerd worden; het is duurder, kan slecht tegen stoten en kan in één keer afbreken.

Handvat. Het moet je hand stevig ondersteunen als die naar beneden duwt. Kurk laat niet zweten en isoleert tegen de kou: goed in zomer en winter. Schuim is zacht, maar neemt water op en is daarom minder geschikt in het koude seizoen. Rubber isoleert tegen de kou, maar laat in de zomer zweten en kan de huid irriteren. Veel modellen hebben onder het hoofdhandvat een verlengstuk van schuim van ongeveer 20 centimeter, om de stok lager vast te pakken op korte steile klimmen.

Polslus. Dat is de lus van stof bovenaan het handvat, meestal verstelbaar. Je steekt je hand er van onderen door en sluit hem dan om het handvat, met de lus tussen de stok en de holte van je duim. Zo kun je aan het eind van de afzet op je pols steunen en je greep ontspannen zonder de stok te verliezen.

Punt en schotels. De punt is van metaal, meestal wolfraam, en geeft meer grip op oneffen ondergrond, vooral bergaf; rubberen doppen beschermen de punten als je niet loopt. De schotel is de plastic schijf net boven de punt: die voorkomt dat de stok wegzakt in sneeuw, modder en tussen de kleine stenen van puinhellingen. Grotere schotels zijn voor sneeuw; op droog terrein kunnen ze blijven haken in wortels en takken, en kun je beter kleinere monteren. Ze worden niet altijd bij de stokken geleverd, en reserveonderdelen moeten bij het model passen.

Demping. Sommige stokken hebben een veer of een interne demper die trillingen en schokken opvangt, vooral handig bergaf en voor wie problemen heeft met knieën en enkels. Daar staan meer gewicht en hogere kosten tegenover, en minder stabiliteit op rotsachtig terrein. Bij sommige modellen kun je de demping uitschakelen.

Wandelstokken: praktische tips

Stel de lengte af voor vertrek. Op vlak terrein, met de punt op de grond, moeten bovenarm en onderarm een hoek van ongeveer 90 graden maken, met de onderarm evenwijdig aan de grond. Bergop maak je de stokken korter, zodat je je armen niet te hoog optilt en niet naar achteren uit balans raakt; bergaf maak je ze langer, zodat je niet te ver voorover buigt. Bij het dwars over een helling lopen maak je de stok aan de bergkant korter en die aan de dalkant langer. Een verkeerde lengte vermoeit de schouderspieren meer.

Houd ze dicht bij je lichaam. Op vlak terrein zet je de stok tegenover de voet die naar voren gaat naar voren: rechtervoet en linkerstok, en omgekeerd. Op steile klimmen en afdalingen zet je eerst de ene stok neer en dan de andere, controleer je of ze grip hebben en zet je dan de stap. In elk geval plant je ze niet ver weg: als de afstand tot je lichaam te groot is, verlies je het voordeel en kan er een draaibeweging ontstaan die je evenwicht in gevaar brengt.

Berg ze op als je je handen nodig hebt. Met de stokken in je handen zijn je handen niet vrij als je valt, en op rotsachtige of gezekerde stukken zitten ze in de weg. In de Monti Sibillini gebeurt dat bijvoorbeeld bij de afdaling van de Sella delle Ciaule naar het Lago di Pilato, waar je op sommige stukken over rotsjes je handen moet gebruiken. In zulke situaties schuif je de stokken in en maak je ze vast aan de rugzak, liefst met de punt naar beneden, zodat je niemand die naast je loopt in de ogen raakt.

In de winter. Voor de wintertocht naar het Lago di Pilato vanuit Foce di Montemonaco, die bij sneeuw en ijs een route voor ervaren wandelaars is, horen wandelstokken bij de aanbevolen uitrusting, samen met sneeuwschoenen of toerski’s en, als nodig, stijgijzers en ijsbijl. In de kou en op grote hoogte houd je ze niet te lang: tijdens het lopen moeten je handen lager blijven dan je ellebogen, anders lijdt de bloedsomloop eronder en worden je vingers snel koud.

Gebruik ze niet altijd. Langdurig gebruik kan je evenwichtsgevoel en coördinatie verminderen, een nadeel dat juist meetelt waar je geen stokken kunt gebruiken, zoals op scherpe graten. Bergaf telt ook de looptechniek: kleine, verende passen, een prettig tempo, niet rennen of springen, en de bochten van het pad volgen zonder af te snijden.

Maak ze schoon na de tocht. Haal de stokken na elke tocht, vooral na regen, vocht of sneeuw, uit elkaar, verwijder aarde en modder van de afzonderlijke delen en laat ze drogen voordat je ze weer in elkaar zet: zo gaan ze langer mee.

Voor de rest van je uitrusting zijn de gidsen over bergschoenen, de wandelrugzak en bergkleding voor het wandelen handig; voor de sneeuw die over sneeuwschoenen en snowspikes.