Wandelrugzak: zo kies en gebruik je hem

Een wandelrugzak kies je door naar drie dingen te kijken: de inhoud in liters, het rugpand en de heupband. De inhoud hangt af van de duur van je tocht: voor een dagtocht volstaat 20 tot 35 liter, voor een meerdaagse trektocht begin je bij 35-50 liter. Het rugpand moet passen bij de ruglengte van wie de rugzak draagt en lucht doorlaten. De gevoerde heupband brengt een groot deel van het gewicht over op het bekken en de benen en ontlast de rug.
De meest gemaakte fout gaat echter over de lading: de rugzak volstoppen met overbodige spullen. Gewicht besparen is moeite besparen, en de keuze van de rugzak begint hier.
Wandelrugzak: zo kies je
Begin bij de duur van de tocht. Voor een makkelijke wandeling volstaat 15-20 liter, met een rugzak die minder dan 1.200 gram weegt. Voor een dagtocht heb je 20-35 liter nodig en weegt de rugzak tussen 1.400 en 1.700 gram: een wandelrugzak van 30 liter valt in deze klasse. Voor een meerdaagse trektocht ga je naar 35-50 liter, met een rugzakgewicht tussen 2.000 en 2.500 gram. Voor langere tochten en overnachtingen in de tent ga je naar 50 liter en meer, tot 80.
Houd rekening met het seizoen. In de zomer volstaat een kleiner volume, omdat de kleding lichter is. In de winter is de uitrusting zwaarder en heb je meer volume nodig.
Bepaal hoeveel gewicht je draagt. De voorzichtigste richtlijn voor een volle rugzak is 15 tot 20% van het gewicht van wie hem draagt, met de laagste waarde voor wie weinig getraind is. Voor iemand in goede conditie ligt de grens over langere periodes op 20-25% van het lichaamsgewicht. De inhoud alleen zegt niet hoeveel je gaat dragen: het gaat om wat je erin stopt.
Pas hem met lading. De juiste lengte van het rugpand controleer je maar op één betrouwbare manier: door de rugzak te dragen. Vraag in de winkel om spullen om hem te vullen, niet alleen volumineus maar ook zwaar, zet hem op je rug en loop een stukje. Je merkt meteen of dat model past bij je lichaamsbouw en je houding.
Wandelrugzak: waar je op let
Rugpand. Met een gesloten, gevoerd rugpand kom je met een natte rug aan. Beter is een rugpand dat lucht laat circuleren tussen rugzak en rug, met een verhoogd gaas of ventilatiekanalen, en dat je in hoogte kunt verstellen naar de lading en de vorm van je rug.
Ruglengte. Dat is de afstand tussen de zevende halswervel, die uitsteekt aan de basis van de nek als je je hoofd naar voren buigt, en de bovenrand van de heup. Je meet hem met een meetlint dat je op de wervel legt en langs de rug laat zakken; een riem die je boven de heupen vastmaakt, helpt om het eindpunt te vinden.
Wandelrugzak voor dames. Damesmodellen hebben een korter rugpand, omdat een vrouwenrug gemiddeld korter is. De schouderbanden zijn smaller, staan dichter bij elkaar en hebben een sterkere S-vorm; de vleugels van de heupband zijn gevormd naar de heupen. De maat hangt niet alleen af van het geslacht: de maten van dames- en unisexmodellen overlappen deels, en de breedte van schouders en bekken telt mee. Een man met smalle schouders en een smal bekken kan goed uit de voeten met een damesmodel, een vrouw met brede schouders met een unisexmodel.
Heupband en schouderbanden. De heupband moet gevoerd zijn: de simpele riempjes van oudere rugzakken brengen het gewicht niet goed over. Ook de schouderbanden moeten gevoerd en verstelbaar zijn.
Vorm. Een rugzak die meer in de hoogte dan in de breedte uitloopt, maakt het lopen comfortabeler en evenwichtiger. Een langgerekte eivorm, zonder uitstekende zakken of onderdelen, voorkomt dat hij in smalle doorgangen en in de begroeiing blijft haken of scheurt.
Zakken en toegang. De zijzakken zijn voor de drinkfles en voor wat binnen handbereik moet zijn, de voorzak voor de regenjas of de kaart. Handig zijn een aparte toegang tot het onderste deel, om bij spullen onderin te komen, een vak voor de slaapzak als je buiten slaapt, een voorziening voor een drinkzak en bevestigingspunten voor wandelstokken. Grote buitenzakken verminderen de stabiliteit: liever kleine of wegvouwbare.
Regen. Veel rugzakken hebben een zak met een regenhoes. Zit die er niet bij, koop hem dan apart: het is een accessoire dat je moet hebben.
Wandelrugzak: praktische tips
Neem alleen mee wat je nodig hebt. Er bestaat geen lijst die voor iedereen geldt: de inhoud verandert met de moeilijkheid van de tocht, het seizoen, het weer en je ervaring. Voor een dagtocht bestaat de basis uit eten en een volle drinkfles (er is een gids over de thermosfles), een warme fleece, een reserveshirt, een pet, een zonnebril en zonnebrandcrème, een regenjas, een regenhoes, een hoofdlamp, een ehbo-set, een reddingsdeken en een fluitje. Je hebt ook een topografische kaart en een kompas nodig: daarover gaat de gids over gps en navigatie bij het wandelen. Voor de lagen die je meeneemt is er de gids over bergkleding. In de winter komen er warme handschoenen, een muts, thermisch ondergoed, beenkappen en warme dranken bij.
Laad het gewicht tegen je rug. Zware spullen, zoals eten en water, horen zo dicht mogelijk tegen je rug: dan trekken de schouderbanden minder en trekt de rugzak je niet naar achteren. Onderin gaan lichte, volumineuze spullen en wat je het minst gebruikt; in de bovenzak kleine spullen die je vaak pakt. Verdeel het gewicht over beide kanten, zodat de rugzak niet scheef hangt. Op steile bergpaden houd je het zwaartepunt iets lager, dicht bij dat van je lichaam: je evenwicht bewaren is dan makkelijker, en op die stukken wordt een slecht ingepakte rugzak een veiligheidsrisico. Hang zo weinig mogelijk aan de buitenkant. Ga je meerdere dagen op pad, dan komt de lading voor de nacht erbij: een kampeertent weegt, en ook die gaat tegen je rug.
Stel de rugzak in deze volgorde af. Dat doe je met de rugzak gevuld met een realistisch gewicht.
- Heupband. Plaats hem net boven de billen, zodat het gewicht op de heupen rust, en maak hem dan vast.
- Schouderbanden. Trek ze daarna aan, zonder ze te strak te zetten: de heupband draagt de hoofdlast. Tussen schouderband en schouder moet een vinger passen.
- Borstband. Stel hem in hoogte af en maak hem vast zonder dat hij je ademhaling hindert.
- Stabilisatieriemen. Ze zitten boven de schouders en trekken de lading naar je rug. Bij het klimmen kun je ze losser zetten, bij het afdalen trek je ze aan om de rugzak stabiel te houden.
Loop voor vertrek een paar stappen en stel bij: de rugzak mag geen pijnlijke drukpunten geven. Op meerdaagse tochten moet je de afstelling onderweg bijwerken.
Bescherm de inhoud tegen water. Waterdichte zakjes, ook die uit de keuken, wegen niets, houden je spullen op orde en redden je kleren bij regen. Waterdichte zakken zijn een veilig alternatief voor de regenhoes.