Bergkleding voor het wandelen

Bergkleding voor het wandelen: hoe kies je

Eerste laag: het shirt op de huid. Dat voert het zweet af. Het moet nauwsluitend, licht en van technisch materiaal zijn: als het het vocht niet afvoert, hoopt het zweet zich op en koelt het lichaam snel af. Dat gebeurt ook in de zomer, als een nat shirt en een beetje wind genoeg zijn om het koud te krijgen. Geschikte materialen zijn merinowol en synthetische vezels, zoals polyester en polypropyleen. Merinowol regelt de temperatuur, beperkt geurtjes en blijft ook vochtig comfortabel, maar droogt langzamer en kan wat duurder zijn. Synthetische vezels drogen sneller en houden eerder geur vast. Bij meerdaagse tochten is wol prettiger. Vermijd katoen: het neemt zweet op, droogt langzaam en onttrekt nat warmte aan het lichaam.

Tweede laag: de fleece. De tussenlaag houdt de lichaamswarmte vast en laat de waterdamp van het zweet naar buiten. Fleece, van polyester, is de meest gekozen optie: goedkoop, sterk en licht, het droogt snel en isoleert ook als je zweet. Microfleece, dunner, werkt het hele jaar als tweede laag; dikkere, warmere fleece dient in de winter en tijdens pauzes, maar kan bij zware inspanning laten zweten. Bij heel strenge kou, hoog in de bergen of tijdens pauzes trek je er een donsjas of een jas met synthetische vulling bij aan. De meeste donsjassen zijn niet waterdicht: bij slecht weer moet je er de shell overheen dragen.

Derde laag: de shell. Dat is een winddichte en waterdichte, maar ademende jas, die beschermt tegen wind, regen en sneeuw en de waterdamp naar buiten laat. Er zijn twee families. De softshell is van zachte stof, lichter en ademender, maar minder waterdicht: hij beschermt tegen lichte regen en natte sneeuw en kan genoeg zijn op dagtochten bij stabiel weer. De stevige shell, de hardshell, is robuuster en waterdichter, maar minder ademend: de beste keuze als er kans is op echt slecht weer.

De benen. Meestal hebben de benen geen laag op de huid nodig. In de winter en in de sneeuw draag je een thermolegging onder de broek. Fleece aan de benen is weinig praktisch, omdat het slecht tegen contact met rotsen en vochtige oppervlakken kan. De keuzecriteria staan in de gids over de wandelbroek.

Bergkleding voor het wandelen: waar let je op

Gewicht van de merinowol. Het stofgewicht helpt je kiezen per seizoen. Onder 150 gram per vierkante meter is het shirt geschikt voor de zomer; rond 150 voor voorjaar, herfst en intensieve activiteiten; tussen 200 en 250 voor trektochten en de winter. Stoffen die merinowol met synthetische vezels mengen, gaan langer mee en drogen sneller, ten koste van een iets kleiner effect tegen geurtjes.

Waterdichtheid van de shell. Die meet je in millimeter waterkolom: van ongeveer 5.000 voor de eenvoudigste jassen tot 20.000 voor de best beschermende. Volledige bescherming heb je vanaf 15.000. De waterafstotende behandeling van de buitenstof, aangeduid met DWR, houdt lichte regen en mist tegen, maar vervangt geen waterdichte shell.

Ademend vermogen en ventilatie. Tussen waterdichtheid en ademend vermogen bestaat een compromis: hoe beter de shell beschermt, hoe minder waterdamp hij doorlaat. Daarom hebben veel jassen ventilatieritsen onder de oksels. Het ademend vermogen telt vooral bij intensieve activiteiten, zoals trektochten.

Constructie en details. Een goede shell heeft meestal twee of drie lagen: waterafstotende buitenstof, microgeperforeerd membraan en binnenvoering. Shells met tweeënhalve laag zijn waterdicht en licht, maar minder slijtvast en gaan minder lang mee dan die met drie lagen, die beter zijn bij aanhoudende regen of met een zware rugzak. Let bij een waterdichte wandeljas op getapete naden, waterdichte en soepel lopende ritsen, een verstelbare capuchon, het gewicht en het volume als hij opgevouwen is.

Wandelsokken. Ze houden de voet droog en verminderen wrijving. Ze zijn van merinowol, synthetische vezels of gemengd, met wol aan de binnenkant en synthetisch aan de buitenkant; katoen houdt vocht op de huid vast en bevordert blaren. Versterkingen op hiel en teen beschermen de meest belaste punten, en de binnenkant moet glad zijn, zonder uitstekende naden. Een te strakke sok irriteert, een te wijde vormt plooien die schuren. De dikkere sokken zijn voor de kou, de dunne voor warm weer. Qua hoogte: tot halverwege de kuit voor het tussenseizoen, tot de knie voor de winter.

Berghandschoenen. Ze moeten bestand zijn tegen wind en water en stevig zijn. Bij kou vermindert het lichaam de bloedtoevoer naar handen en voeten, die je dus moet isoleren. In de winter en op grote hoogte heb je het best twee paar: een licht paar om te lopen en een gevoerd paar voor de pauzes. Wandelstokken slijten handschoenen sneller.

Berghoed of muts. Je hoofd bedekken is het hele jaar belangrijk, tegen de zon en tegen de kou. Een hoed met brede rand geeft schaduw op hoofd, ogen en huid. Een muts dient in de winter, hoog in de bergen en in de sneeuw: liefst ademend en niet te dik gevoerd, omdat heel warme mutsen laten zweten. Een buff (multifunctionele sjaal) is veelzijdig: hij wordt nekwarmer, oorband of bescherming voor neus en mond, en droogt snel.

Beenkappen (gaiters). Ze voorkomen dat water, sneeuw en modder via de bovenrand van de schoen binnenkomen en houden de onderkant van de broek droog. In de Apennijnen heb je ze vooral bij sneeuw nodig: ze moeten minstens tot onder de knie komen en de wreef van de bergschoen goed bedekken. Waterafstotend materiaal is genoeg, zonder dure membranen. Gebruik je stijgijzers, kies ze dan nauwsluitend, zodat ze niet blijven haken; voor tochten met sneeuwschoenen mogen ze ook wijd zijn, wat makkelijker vastmaken is.

Bergkleding voor het wandelen: praktische tips

Vertrek iets te licht gekleed. Als je begint te lopen met een laag minder, zweet je in de eerste minuten niet te veel.

De shell altijd bij je. Houd een compacte waterdichte jas in de rugzak, ook als het ’s ochtends mooi weer is, want in de bergen verandert het weer snel.

Een warme laag voor de pauzes. Hoe hoger je komt, hoe lager de temperatuur, en op de top is wind op je bezwete lijf onaangenaam: een fleece of een lichte trui maakt de pauzes prettiger, ook als het in het dal warm is.

Muts en handschoenen ook in de zomer. Ze zijn licht en passen altijd in de wandelrugzak, samen met de buff. Op de paden in de zomer heb je meestal genoeg aan twee lagen: een technisch shirt en een fleece of een softshell.

Het reserveshirt aan het eind van de tocht. Onderweg omkleden is zelden zinvol; een droog shirt is vooral handig aan het eind van de tocht of bij meerdaagse trektochten.

Zorg voor je shell. Een goede jas gaat jaren mee. Als hij water begint door te laten, behandel je hem opnieuw met een impregneermiddel, of vervang je hem.

Vul in de sneeuw je uitrusting aan. Voor wintertochten heb je dikke sokken nodig, beenkappen, een zonnebril tegen de weerkaatsing en waterdichte, geïsoleerde bergschoenen waarop sneeuwschoenen of snowspikes passen.