Forca Canapine: hoe kom je er en wandelroutes

Waar ligt de Forca Canapine

De Forca Canapine ligt in het zuidelijke deel van het Nationaal Park Monti Sibillini, op de grens tussen Le Marche en Umbrië. Aan de kant van Le Marche hoort de pas bij Arquata del Tronto, aan de Umbrische kant bij Norcia, en voor beide gemeenten is het een gehucht. Op korte loopafstand, bij de Forca dei Pantani (1.607 m), komen Umbrië, Le Marche en Lazio samen. Net voorbij dat zadel liggen de Pantani di Accumoli, al in Lazio.

De pas heeft een geschiedenis die verbonden is met de weg en het wandelen. De twee wegen naar de Forca Canapine zijn meermaals gekozen als route van de Giro d'Italia: de kant van Norcia sinds 1921, die van Arquata sinds 1924. Over de pas loopt ook het Europese wandelpad E1, dat de Noordkaap met Capo Passero verbindt.

Na de aardbeving van 2016 is het kleine gehucht op de pas grotendeels leeg gebleven. Wie naar boven gaat, moet eerder een bergplaats verwachten die wacht op wederopbouw dan een toeristisch oord met voorzieningen.

Hoe kom je bij de Forca Canapine

De Forca Canapine bereik je alleen met eigen vervoer. Er zijn geen vaste openbaarvervoerverbindingen; vroeger waren er alleen zomerdiensten.

Vanaf de Salaria neem je ter hoogte van Trisungo de SS685 "Tre Valli Umbre" richting Norcia-Cascia en daarna de SP64 Nursina, die tot de pas klimt. Voor wie van de Adriatische kust komt, is de route eenvoudig: autoweg tot Ascoli Piceno, dan de Salaria richting Rome, voorbij Acquasanta Terme en Arquata del Tronto, tot de afslag met de borden naar Norcia. Vanaf daar begint de weg te klimmen, maar hij blijft goed te rijden. Er is ook een tweede route, die eveneens bij Trisungo begint, richting Arquata del Tronto: in Borgo rijd je verder richting Castelluccio di Norcia.

Aan de Umbrische kant rijd je omhoog vanuit Norcia en Castelluccio. Als je vanuit Castelluccio naar beneden komt, verlaat je de hoofdweg om naar de pas te rijden, over een panoramisch stuk met goed asfalt.

De SP64 is na de aardbeving jarenlang gesloten geweest. Het deel vanuit Norcia ging in december 2019 weer open, de volledige verbinding tussen de twee kanten in juli 2025, na werkzaamheden van meer dan 15 miljoen euro. Op de pas parkeer je langs de weg. In de winter kan sneeuw de doorgang lastig maken, dus informeer voor vertrek naar de toestand van de wegen.

Wandelroutes en tochten bij de Forca Canapine

De populairste wandeling vanaf de Forca Canapine gaat naar de Pantani di Accumoli. Het is een makkelijke route, ook geschikt voor gezinnen en het hele jaar te lopen; met sneeuw gaat het goed op sneeuwschoenen. Vanaf de pas volg je de gemarkeerde grindweg naar de Pantani, die daarna een pad zonder zijpaden wordt. Je laat de Monte Serra (1.744 m) links liggen, daalt af naar de Forca dei Pantani en komt dan bij de meertjes, op 1.588 m hoogte. De heenweg is ongeveer 2,6 km, met 65 m hoogteverschil, en duurt ongeveer 45 minuten. Heen en terug heb je iets meer dan anderhalf uur nodig. De Pantani horen bij het Natura 2000-netwerk en zijn het leefgebied van de geelbuikvuurpad en de kamsalamander. In de kom grazen vrij lopende paarden en koeien. Ongeveer 500 m na het eerste meertje eindigt een korte greppel in een zinkgat.

Wie een langere tocht zoekt, kan de rondwandeling Forca Canapine – Monte Utero – Pantani di Accumoli maken: ongeveer 12 km en 6 uur lopen. De moeilijkheid is E (wandelniveau) en de fysieke inspanning gemiddeld.

Van de Forca di Presta naar de Forca Canapine loop je over de Grande Anello dei Sibillini (GAS), een route van ongeveer 124 km in 9 etappes. Dit stuk volgt pad 104 en de GAS, is 8,2 km lang, duurt ongeveer 2 uur en heeft 144 m hoogteverschil. Het loopt bijna altijd vlak over een open bergkam, met uitzicht op de Monti Sibillini en de Monti della Laga, en komt uit bij Colle le Cese, vlak bij de Forca Canapine. Het is makkelijk en in de winter, met sneeuw, loop je het op sneeuwschoenen. Tussen Colle le Cese en de Forca Canapine is het spoor slecht gemarkeerd: een gps is handig. Onderweg zijn er geen waterpunten. De Forca Canapine ligt ook op een variant van de Sentiero Italia, gekozen om het uitzicht op de groep van de Vettore.

In de zomer trekt de pas ook alpinisten, paragliders, deltavliegers en ruiters.

Wanneer ga je naar de Forca Canapine

Je kunt de Forca Canapine het hele jaar bezoeken, maar elk seizoen geeft een andere ervaring.

Van het voorjaar tot de herfst wandel je, vlieg je en rijd je paard. Door de hoogte en de geringe lichtvervuiling trekt de pas ook amateurastronomen en astrofotografen. Om naar de sterren te kijken zijn juli en augustus de beste maanden, maar het gebied is goed geschikt van mei tot september-oktober. Bij de gebouwen is wat straatverlichting, maar met een korte verplaatsing vind je heel donkere plekken zonder verkeer.

In de winter valt er veel sneeuw. Door de hoogte en de luchtstromen blijft de sneeuw vaak liggen tot ver in het voorjaar, en het pad naar de Pantani wordt een makkelijke sneeuwschoenwandeling. Skiën kan nu echter niet. Voor de aardbeving bood het skigebied, "Vallermosa" genoemd, ongeveer 16 km pistes tussen Colle Cascina (1.610 m) en Colle Saliere (1.560 m) en een ronde van ongeveer 10 km om te langlaufen. Sinds 2016 staan de liften stil. Het consortium dat in 2026 is opgezet, wil de liften en toeristische voorzieningen herstellen, maar voorlopig zijn er geen data voor de heropening.

Wat te zien bij de Forca Canapine

Het eerste schouwspel is de pas zelf. Vanaf de Forca Canapine overzie je de hele vlakte van Castelluccio di Norcia, en aan de andere kant zie je de wand van de Monte Vettore die naar Arquata afloopt.

Op de heuvel achter de huizen, met uitzicht op piazzale Ascoli, staat de kerk van de Beata Vergine del Carmelo, in het deel van de pas dat bij Arquata del Tronto hoort. Het provinciebestuur van Ascoli Piceno bouwde haar in het begin van de jaren zestig en ze werd op 16 juli 1965 ingewijd. Ze is gebouwd van travertijnblokken, met een eenvoudige klokkenmuur; binnen is er één rechthoekige zaal met apsis, verlicht door negen smalle vensters met gekleurd glas.

Naast de meertjes van de Pantani di Accumoli kun je, als je meer tijd hebt, de Monte dei Signori (1.781 m) beklimmen, die uitkijkt op de Pian Grande en de Sibillini. Langs de kam naar de Forca dei Pantani kom je een grenspaal uit de 19e eeuw tegen van de grens tussen de Kerkelijke Staat en het Koninkrijk der Beide Siciliën. Lager, richting het dal van de Tronto, ligt Capodacqua, een gehucht van Arquata del Tronto dat door de aardbeving is verwoest.

In het noorden leidt de bergkam naar de Forca di Presta, het beginpunt van het pad naar de Monte Vettore en van de "Sentiero per tutti" (pad voor iedereen) van het Park: ongeveer 3 km boven de 1.500 m hoogte, ook toegankelijk voor mensen met een beperking. Voor een overzicht van de andere passen in het park is er de pagina over de bergpassen in de Monti Sibillini.